BASIN LOBİSİ

Tarafsız değil, insandan taraf!

Bu Adada İnsanlar Ölmeyi Unutuyor

 

Mit değil: İkaria’da mutluluk, beslenme tarzı ve toplumsal etkileşimin birleşimi, yaşam süresini alışılmışın üzerinde uzatıyor.

The Irish Times’ın haberine göre; dünyanın gizli köşelerindeki belirli topluluklar, başka yerlerdeki insanlardan çok daha uzun yaşıyorlar. Araştırmacılar bu türden toplulukları, uzun yaşamlarının sırlarını çözmeye çalışarak şevkle inceliyorlar. 2012 Eylül’ünde New York Times’da yayımlanan ilgi çekici bir makalede, Dan Buettner bir Yunan adası olan İkaria’da yaşayan böyle bir topluluğu tasvir ediyor ve yaşam sırlarının, sosyal yardımlaşmanın, mutluluğun ve beslenme alışkanlığının kompleks bir birleşimi olduğu sonucuna varıyor.

kaplayan İkaria’nın on bin kişilik bir nüfusu var ve Türkiye kıyılarından 30 mil uzakta yer alıyor. İkarialılar 90 yaşına, Amerikalıların bu yaşa ulaştığından 21/2 kez daha çok ulaşıyor ve sadece Amerikalıların çeyreği kadar bunama hastalığından muzdarip oluyorlar. Ayrıca, kansere ya da kalp ve damar tıkanıklığına bağlı hastalıklara yakalanmadan önce Amerikalılardan 10 yıl daha uzun yaşıyor ve depresyona çok daha az yakalanıyorlar.

Buettner, 1943’te ABD’ye göçen ve orada 1976’ya kadar aşayan bir İkarialı olan Stomatis Moraitis ile akciğer kanseri teşhisi konduğu ve 9 aylık ömrü kaldığı bir sırada bir görüşme yapıyor. Moraitis, kalan aylarını İkaria’da geçirmek için oraya dönmüş. İlk bir kaç ayını yatakta, karısının bakıcılığında geçirmiş. Onun eve döndüğünü duyan İkarialı arkadaşları, sohbet muhabbet ve bir iki şişe yerel şarap eşliğinde, her öğleden sonra onu ziyaret etmeye başlamışlar. Moraitis yavaş yavaş gücünü geri kazanmış ve bahçesinde sebze yetiştirmeye, güneşin ve deniz havasının tadını çıkarmaya ve gençliğinin Ortodoks inancıyla yeniden bağlantı kurmaya başlamış.

stamatis_moraitisAylar geçmiş ve Moraitis ölmemiş; aksine daha da iyileşmiş. Ada yaşamının rutinine alışmış. Sabahları yataktan istediği zaman kalkar, öğleden sonralarının ortalarında bahçede ve üzüm bağında çalışır, öğle yemeğini yer ve ardından uzun bir şekerleme yapar olmuş. Çoğu akşam yerel barda gece yarısından soraya kadar domino oynamış. Yıllar geçmiş ve sağlığı iyileşmeye devam etmiş. Bugün, 38 yıl sonra, kanserden kurtulmuş bir durumda ve 99 yaşında. Hiç kemoterapi ya da ilaç tedavisi görmeden, sadece İkaria’ya yerleşerek.

Buettner, Moratais’e kanserden nasıl kurtulduğunu soruyor. O da kanserin “kendiliğinden geçtiği” yanıtını veriyor.

Moratais: “Aslında buraya taşındıktan 25 yıl sonra Amerika’ya gittim, bakalım doktorlar bana bunun nasıl olduğunu açıklayabilecekler mi diye,”.

Buettener: “Ne oldu?”

Moratais: “Bütün doktorlarım ölmüştü.”

“Kimse saat takmıyor.”

Yerel bir hekim İkarialıların yaşam tarzını anlatıyor. “Burada insanlar geç saatlere kadar oturlar, geç kalkarlar ve sürekli kestirirler. Kimse saat takmaz; kimse kol saatini falan umursamaz burada. Şurada 15 kilometre uzakta ise yüksek binaları, resort otelleri ve 1 milyon euroluk evleriyle tamamen farklı bir dünya var (Somos Adası). Somos’ta paraya önem verirler. Biz burada bunu yapmıyoruz. İnsanlar dinî bayramlar ve tatil günleri için para biriktiriler, onunla da yiyecek ve şarap alırlar. Burası “ben”in değil, “biz”in önemli olduğu bir yer.”

İkarian Akdeniz diyeti, kahvaltıda keçi sütü, şarap, ada çayı ya da kahve, bal ve ekmek; öğle  yemeğinde  baklagil, patates, yeşillik ve mevsimsel sebzeler; akşam yemeğinde keçi sütü ve etle oldukça ayırt edici. Taze balık haftada iki kez, et yaklaşık olarak ayda 5 kez, zeytin yağı ise bolca tüketiliyor. Yemek yemek sosyal bir etkinlik burada.

Her günün sonunda “dağ çayı” denilen ve kurutulmuş yerel bitkilerden yapılan bir çay ve ardından arkadaşlarla birlikte birkaç kadeh şarap içiliyor. Tüketilen her yiyeceğin daha uzun bir yaşamla ilgisi var: düşük doymuş yağ alınımı düşük kalp hastalığı riski ile ilişkili; zeytin yağı kötü kolesterolü düşürüyor; yabani yeşillikler antioksidan açısından zengin, kararında şarap tüketmek sağlığa iyi geliyor.

İkarialıların uyku ve cinsellik alışkanlıkları da uzun yaşamlarında etkili. Ara sıra şekerlerme yapmak kalp ve damar tıkanıklığına bağlı hastalıkları %12’ye kadar düşürüyor; düzenli şekerleme yapmak ise (en azından haftada 3 kez) %37’lik bir düşüşle ilişkili. Ayrıca, 65 ila 100 yaş arasındaki İkarialıların %80’i düzenli bir seks hayatına sahip olduklarını, bunların dörtte biri ise “makul uzunlukta” ve “başarıyla” seks yaptıklarını söylüyor.

Bir çok faktör birbirini, İkarialıların yaşam süresini uzatma konusunda olumlu etkiliyor: bol bol dinleniyorlar; kendi internet toplulukları sayesinde asla yalnız hissetmiyorlar; suç işleme oranı düşük çünkü herkes birbirini kontrol ediyor; herkes bahçesinde bir şeyler yetiştiriyor; en ucuz, en erişilebilir yiyecekler en sağlıklı olanlar; İkaria tepelik ve böylece herkes egzersiz yapma fırsatı buluyor; günün sonunda arkadaşlarıyla birlikte bitki çayı ve birkaç kadeh şarap içiyorlar ve Pazar günü kiliseye gidiyorlar. Bütün İkaria ekosistemi yaşamı destekliyor, insanları sağlıklı olan keyif verici şeylerle öyle meşgul ediyor ki yaşlı bir kadın durumu şöyle ifade ediyor: “Ölmeyi unutuveriyoruz…”

Çeviri: Hamza Göktaş

Basın Lobisi

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s

Bilgi

This entry was posted on 11 Ekim 2014 by in Haberler and tagged , , , , , , , .
Bumerang - Yazarkafe
Bumerang - Yazarkafe
%d blogcu bunu beğendi: